It is not growing like a tree
in bulk doth make man better be;
Or standing long an oak, three hundred year,
To fall a log at last, dry, bald, and sere,
A lily of a day
is fairer in May
Although it fall and die that night,
It was the plant of flower and light,
In small proportions we just beauties see;
And in short measures, life may perfect be.Benjamin Johnson
หลายคนคงจะรู้จักดอกไม้จีนว่าเป็นอาหารชนิดหนึ่ง ทั้งแบบแห้งที่ใส่ในแกงจืด
หรือแบบสดที่เริ่มจะนิยมนำมารับประทานกันในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
น้อยคนคงจะรู้ว่าดอกไม้จีนนั้นนอกจากจะรับประทานได้แล้ว
ยังเป็นดอกไม้ที่สวยงาม มีมากมายหลายสีสัน
ดอกไม้จีนชื่อภาษาอังกฤษเรียกว่า daylily ครับ
เนื่องจากจะบานวันเดียวแล้วก็เหี่ยวไปเลย
แม้ว่าจะได้ชื่อว่า Daylily ดอกไม้จีนก็ไม่ได้จัดว่าเป็นลิลลี่จริงๆ
เหมือนกับลิลลี่อื่นๆ ที่อยู่ในวงศ์ Liliaceae
ซึ่งเป็นวงศ์เดิมที่ดอกไม้จีนเคยเป็นสกุลหนึ่งในนั้น
ดอกไม้จีนมีหลากสีสัน
ดอกไม้จีน หรือ Daylily เป็นชื่อเรียกโดยทั่วไปของไม้ดอก
ที่อยู่ในสกุล Hemerocallis และวงศ์ Hemerocallidaceae
Hemerocallis มาจากภาษากรีก ἡμέρα (hēmera) “วัน”
และ καλός (kalos) “สวยงาม”
ซึ่งสะท้อนความงามของดอกไม้จีนที่บานเพียงวันเดียวเช่นที่บอกไว้
ดอกไม้จีนสีเหลืองดูเย็นตา
ดอกไม้จีนมีความหลากหลายมาก มีหลายสี ทั้งแบบดอกซ้อน และดอกลา
บางชนิดมีกลิ่นหอม บางชนิดก็ออกดอกได้สองชุดในฤดูเดียวกัน
ความหลากหลายนี้เป็นผลมาจากการผสมพันธุ์โดยผู้ที่หลงไหลในความงามของดอกไม้จีน
ในปัจจุบันมีดอกไม้จีนลูกผสมที่ได้จดทะเบียนแล้วถึง 60,000 สายพันธุ์
ดอกไม้จีนสีส้ม
แม้ว่าดอกไม้จีนจะเริ่มบานแต่เช้าตรู่ แล้วเหี่ยวโรยไปในยามเย็น
ช่อดอกเค้าก็ยังมีดอกอยู่หลายดอกที่จะค่อยๆ ทะยอยบานไปเรื่อยๆ ครับ
ด้วยเหตุนี้เองที่ยังทำให้ดอกไม้จีนสามารถเป็นไม้ตัดดอกได้เช่นกัน
ถึงแม้ว่าเค้าจะบานเพียงวันเดียว
ดอกนี้สีเข้มมากๆ
ดอกไม้จีนที่นิยมนำมาทานกันนั้นเท่าที่ทราบเป็นพันธุ์แท้ สำหรับพันธุ์ที่ใช้รับประทานนั้นเป็นพันธุ์แท้
คือ Hemerocallis fulva ครับ มีดอกสีส้ม กลีบดอกเล็ก
ดอกที่เก็บมานั้นจะเป็นดอกที่ยังไม่บาน สามารถทานได้ทั้งสดและแห้ง
ดอกสดหากทานในปริมาณที่มากอาจทำให้ท้องร่วงได้ครับ
ดอกสีเหลืองนี้มี "ตา" สีม่วง
ดอกไม้จีนชื่อนี้อาจทำให้สับสนได้เนื่องจากใช้เรียก ดอกบานดึก หรือ ดอกพระจันทร์
ซึ่งเป็นไม้เลื้อย และดอกสดสามารถนำมาทานได้เช่นกัน
ดอกไม้จีน Jerome มีกลิ่นหอม
ดอกไม้จีนนั้นเป็นไม้ดอกที่เลี้ยงง่ายชนิดหนึ่ง
ต้องการแดดอย่างน้อยวันละสี่ชั่วโมง
ดอกไม้จีนชอบอากาศเย็น จึงมักจะเป็นปัญหาสำหรับผู้ที่ปลูก
ว่าดอกไม้จีนที่ปลูกไว้ไม่ยอมออกดอก
ดอกไม้จีนมีหลายดอกในหนึ่งช่อ และจะทะยอยบานทีละดอก
โดยปกติดอกไม้จีนมีทั้งชนิดที่มีการพักตัว และชนิดที่ใบเขียวตลอดปี
พันธุ์ที่มีการพักตัวมักจะเหมาะกับพื้นที่ๆมีอากาศหนาวเย็นมากกว่า
อย่างไรก็ตามมีหลายสายพันธุ์ที่ออกดอกได้ในที่ราบเมืองไทย
แต่ก็คงต้องอาศัยการลองผิดลองถูก และการเลี้ยงดูที่เหมาะสม
ที่จะสามารถช่วยให้ดอกไม้จีนออกดอกมาให้ชื่นชมได้ในบ้านเรา
กลีบดอก


